"Enter"a basıp içeriğe geçin

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

EV HİZMETLERİ BAŞLIĞI ALTINDA YABANCI UYRUKLU İŞÇİ ÇALIŞTIRANLAR DİKKAT!

EV HİZMETLERİ başlığı altında evde hasta, yaşlı ve çocuk baktıranların Çalışma Bakanlığından İzin almaları Gerekiyor. Bakanlık iznini aldıktan sonra, SGK için gerekli, iş yeri açma iş ve işlemlerini yapmaları ve yabancı uyruklu işçinin sigorta primlerini zamanında ödemeleri gerekiyor. Kimi işverenler Çalışma Bakanlığından İzin aldıktan sonra SGK ya hiç bildirimde bulunmuyor. Ya da bildirim de bulunup nasılsa yabancı, sigorta ödemeye gerek yok diyerek ne beyan veriyor ne de pirim ödüyor. Halbuki başlangıçta yapmış oldukları Belirli Süreli İş sözleşmesi olmak üzere Çalışma Bakanlığına müracaat edip izin aldıkları online sistemde tüm veriler görülüyor. Ve bu veriler doğrultusunda kimlerin yabancı uyruklu işçinin SGK ile ilgili iş ve işlemleri yapıp yapılmadığı anında denetleniyor. Bazı işverenler devleti özellikle SGK’yı yanıltma yoluna gidiyorlar. Ancak devlet SGK kendilerine (1/a) madde de belirtilen yükümlülüğü yerine getirmediğiniz anlaşıldığından, tarafınıza 5510 sayılı Sosyal Sigorta ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 102.inci maddesine istinaden asgari ücretin (2.943,00TL) iki katı olan tutarında idari para cezası uyguluyor. Söz konusu idari para cezası, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde SGK adına tahsil yapma yetkisine sahip bankalara/finans kurumlarına ödenmesi gerekiyor.

İdari para cezasına neden olan fiillere gelince, genellikle karşılaşılanlar: Sigortalı işe giriş bildirgesinin bir aylık süre içinde verilmemesi. SGK’ya e-sigorta kanalıyla gönderilmesi gereken bilgilerin kâğıt ortamında gönderilmesi. Xxx tarihinden itibaren sigortalı çalışmaya başlanılmış olmasına rağmen 5510 sayılı kanunun 11 inci maddesinde öngörülen işyeri bildirgesinin en geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihte kuruma verilmemesi. 5510 sayılı kanunun 86.ncı maddesinde öngörülen ; Xxx Aylarına ilişkin asıl veya ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, anılan maddenin uygulanmasına ilişkin Aylık prim ve hizmet belgesinin, SGK ‘ya verilmesine ve primlerin ödenme sürelerine dair usul ve esaslar hakkında tebliğ de belirtilen süre içinde kuruma verilmemesi. Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde kuruma SGK ‘ya verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin kurumca geçerli sayılmaması nedeniyle Xxx aylarına ilişkin ek nitelikteki ayık prim ve hizmet belgelerinin yasal süre dışında verilmesi veya kurumca resen düzenlenmesi. Diğer taraftan Xxx aylarına ilişkin asıl veya ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, anılan maddesinin uygulanmasına ilişkin Aylık prim ve hizmet belgesinin, SGK verilmesine ve primlerin ödenme sürelerine dair usul ve esaslar hakkında tebliğ de belirtilen süre içinde kuruma verilmemesi gibi nedenlerden SGK cezalar uygulamaktadır. Bu durumda;

Yabancı uyruklu ev hizmetlerinde işçi çalıştıran bir kişi, on üç ay boyunca SGK primi ödememiş ve beyanlarda bulunmamış ise yaklaşık 28.284,00TL tutarında idari para cezası ödeyecek demektir. Ev hizmetlerinde Yabancı uyruklu çalıştıranların özellikle bu konuya dikkat etmeleri gerekmektedir. Ayrıca kendileri SGK’ya iş yeri açma ve beyan verme konularında bilgili değiller ise mutlaka bir Muhasebe ofisine giderek bu işlerini yaptırmalıdırlar. Aksi halde yüklü miktarlarda para cezasıyla karşı karşıya geleceklerdir. Başta ilimiz olmak üzere Türkiye çapında bu şekilde yüklü cezalar alan onlarca kişi bulunmaktadır.


A) Çalışma izninden muaf yabancılar

Çalışma İzninden Muaf olan Yabancı İkamet İzinleri:

4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 55’inci maddesinde sayılan çalışma izin muafiyetleri kapsamında, halen konsolosluklardan amaçlarına uygun meşruhatlı (montaj, tur operatörü vb.)  vize alarak gelen yabancılara verilmekte olan ikamet izinleri, İçişleri Bakanlığınca tüm valiliklere gönderilen  10.04.2014 tarih ve 2092 sayılı yazısı uyarınca; bundan böyle 6458 sayılı Kanunun 32’nci maddesinde belirtilen “kısa dönem” ikamet izni olarak verileceği öngörülmüştür. denilmektedir.


B) Kaçak yabancı ikamet izni alabilecek.

Vize ve oturma izni ihlali yapan yabancı bir defaya mahsus ikamet izni alabilecek.

Uzun süre vize/ikamet ihlali yapan yabancılar, talep yapmaları halinde izinsiz kaldıkları sürelerin harç ve cezalarını ödemeleri kaydıyla bir defaya mahsus olmak üzere altı ay süreli ikamet izni verilmesi veya yurtdışına çıkışlarında süreli giriş yasağı kapsamına alınmamaları 28 Mayıs 2012 tarih ve 108807 sayılı Bakanlık oluru ile uygun görülmüştür.

Mayıs 2012 tarihli 108807 sayılı bakanlık oluru ile 28 Mayıs tarihinden önce giriş yapmış olan yabancılar 15 Ağustos 2012 mesai bitimine kadar İl Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şubesi Müdürlüklerine ya da İlçe Emniyet Müdürlüğü Yabancı Büro amirliklerine başvurarak altı ay süreli ikamet izinlerini alabilecekler.

İkamet izni uygulamasından faydalanamayan yabancılar, 2013 yılına kadar  izinsiz kaldıkları sürenin harç ve cezalarını sınır kapılarında ödeyerek Türkiye dışına çıkmaları durumunda süreli giriş yasağı kapsamına alınmayacaklar. denilmektedir.


C) Yabancıların Türkiye’ye giriş, çıkış ve kalışlarında, AB normlarına göre yeniden düzenleme yapıldı..

TBMM İçişleri Komisyonu tarafından kabul edilen yasa tasarısına göre,  ülkeye girişlerde kapsamlı kontrole tabi tutulması gerekli görülenler, en fazla 4 saat bekletilebilecek.  Ayrıca   pasaportu, pasaport yerine geçen belgesi, vizesi veya ikamet ya da çalışma izni olmayanlar, bu belgeleri veya izinleri hileli yollarla edindiği veya sahte olduğu anlaşılanlar; vize, vize muafiyeti, ikamet izin süresinin bitiminden itibaren en az 60 gün süreli pasaport, pasaport yerine geçen belgesi olmayanlar, Türkiye’ye giremeyecek.

Türkiye’ye giriş yasağının süresi en fazla 5 yıl olacağını öngören tasarıyla vize veya ikamet izni süresi sona eren ve bu durumları yetkili makamlarca tespit edilmeden önce Türkiye dışına çıkmak için valiliklere başvuruda bulunup hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıların Türkiye’ye giriş yasağı süresi, 1 yılı geçemeyecek.

Tasarının vize ile ilgili hükümleri ise şöyle:

-Türkiye’de 90 güne kadar kalacak yabancılar, vatandaşı oldukları veya yasal olarak bulundukları ülkedeki konsolosluklardan geliş amaçlarını da belirten vize alarak gelebilecekler.

-Vizenin veya vize muafiyetinin Türkiye’de sağladığı kalış süresi, her 180 günde 90 günü geçemeyecek.

-Ülke menfaatleri göz önünde bulundurularak vize verilmesinde yarar görülen yabancılara, istisnai olarak Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliklerince resen vize verilebilecek.

-Deniz limanlarına gelip, 72 saati geçmemek kaydıyla liman şehrini veya civar illeri turizm amaçlı gezecek kişilerden, mücbir nedenlerle Türk hava ve deniz limanların kullanmak zorunda kalan taşıtlardaki yabancılardan liman şehrine çıkacak kişilerden vize aranmayabilecek.

-Vize almadan sınır kapılarına gelen yabancılara, süresi içinde Türkiye’den ayrılacaklarını belgelemeleri halinde, sınır kapılarında istisnai olarak vize verilebilecek.

-Türkiye’den transit geçecek yabancılara, havalimanı transit vizesi şartı getirilebilecek.


izin başvurusu reddedildiğinde, nereye itiraz edilir?

Yabancının çalışma izni ya da uzatma talebinin Çalışma Bakanlığı tarafından reddedilmesi halinde, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilmektedir.(Not:Bakanlık online işlemde 15 iş günü içerisinde demektedir) Çalışma bakanlığının itirazı yerinde görmemesi durumunda yargıya başvurulabilir.


Türkiye’de kaçak durumdayım, çalışma izni alabilir miyim?

Vizesi bitip Türkiye’den çıkış yapmayan bir kişinin çalışma izni alabilmesi yalnızca kaçak durumunun sona ermesiyle olur. Kaçak yabancı uyruklular bunu iki şekilde yapabilirler.

  1. Sınır kapısında kaçak olarak kaldığı süre hesap edilir ve bu süre için ödemesi gereken ceza tutarını ödeyerek çıkış yapar. Türkiye’de kalınan süre kadar tekrar giriş yasağı uygulanacaktır.
  2. Hangi şehirde ikamet ediyorsa İl Emniyet Müdürlüğü’ne müracaat edilir. Çıkışa Teminen İkamet Tezkeresi başvurusu yapılır ve ceza miktarı ödenir. Bu tezkereyi alan yabancılar 15 gün içersinde ülkeyi terk etmek zorundadır. Bu şekilde Emniyet Müdürlüğü yoluyla çıkış yapanlar için ülkeye tekrar giriş yasağı süresi yarıya inmektedir. (Ülkede kacak bulunduğu sürenin yarısı)

Çıkışa Teminen İkamet Tezkeresi alarak çıkış yapanlar, ülkelerinde Türk Temsilciliği’ne başvuru yaparak çalışma izni sürecini de başlatabilirler. Çalışma başvurularının onaylanması halinde Türkiye’ye giriş yasağı kaldırılır. Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra çalışma İzniyle birlikte Emniyet Müdürlüğü’ne müracaat ederek Çalışmaya Bağlı İkamet Tezkeresi alınabilir.


Çalışma iznim bitti. Uzatmaya başvurma aşamasında çalışabilir miyim?

Çalışma izni uzatma başvurusunda bulunan yabancılar, çalışma izni uzatma başvurusunun sonuçlanmasına kadar geçen zaman diliminde, alacağı görevin mahiyeti değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekteki çalışmalarını sürdürebilir.
Bu yabancılar, işyerinde fiilen çalıştıkları sürece geçerli olmak üzere uzatma başvurusunda bulunduklarına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilen belgeyi taşırlar. Bu belge veriliş tarihinden itibaren “doksan gün” sonra geçerliliğini yitirir.
Yabancının bu belgeyi taşıdığı süre içerisindeki çalışması, doğuracağı sonuçlar bakımından kanuni çalışma olarak kabul edilir. Bu süre içerisinde yabancının, ilgili mercilerin ve işverenin yükümlülükleri devam eder.


Ev hizmetlerinde yabancı uyruklu personel istihdamı koşullarınde yeni düzenleme

Ev hizmetlerinde yabancı uyruklu personel çalıştırmak üzere Bakanlığımıza yapılan çalışma izni başvurularının son zamanlarda giderek artması nedeniyle, konunun istismarının önlenmesi ve izin verilen yabancıların güvenliği açısından aşağıdaki sınırlamaların getirilmesi kararlaştırılmıştır.

  • Yaşlı ve hasta bakımı ile küçük çocuğu bulunanlar dışında konutlarda yabancı personele çalışma izni verilmeyecektir.
  • Bakım gerektirecek hastalığının bulunduğunun sağlık raporu ile kanıtlanması zorunludur.
  •  Ciddi bakım gerektiren haller dışında erkek yabancılara konutlarda çalışma izni verilmeyecektir.

·         Bakanlığımızca daha önce çalışma izni verilip uzatma başvurusunda bulunulan yabancının sosyal güvenlik primleri yatırılmadığının tespiti halinde, uzatma işlemi yapılmayacak olup ayrıca SGK tarafından işverene sigortasız işçi çalıştırmaya yönelik cezai işlem uygulanacaktır


Yabancıların ikamet izin süreleri değiştirildi.

Değişiklik, dış temsilciliklerden alınan turistik amaçlı vizelerin yanı sıra toplantı, konferans, seminer, kültürel-sanatsal etkinlik, festival, fuar, sergi, sportif etkinlik amaçlı gibi vizelerle gelen yabancılara da 6 aya kadar geçerli ikamet izni verilmesini öngörüyor. Türk vatandaşları veya en az altı 6 ay süreli ikamet tezkeresi hamili bir yabancının yanında ikamet izni talep eden yabancılara da 6 aya kadar geçerli ziyaret amaçlı ikamet izni verilmesi benimsendi.

Yanı sıra  dış temsilciliklerden, 1 yıl ikamet süreli ziyaret amaçlı vizeyle gelen yabancılara giriş tarihi itibariyle 1 yıla kadar geçerli ikamet izni verilmesi söz konusu olabilecek.

Bir önceki uygulama, dış temsilciliklerden alınan,   turistik vizeyle gelenlere 6 aya kadar izin verilmesini içeriyordu. Ticari bağlantılar, piyasa araştırması gibi amaçlarla gelenlere ise 3 aya kadar süreli ikamet tezkeresi verilebiliyordu.


Yabancı Ev Hizmetlisi Çalıştıranlara Kötü Haber

Yapılan teftişler sonucunda kayıtlı çalışan yabancı uyruklu dadıların 15 gün çalıştırılıp 15 gün misafir gibi gösterilerek, işverenlerin eksik prim ödediği tespit edildi; bu bilgilerin ışığında Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri zili çalıp yabancı dadı kontrolü yapabilecekler.

Ev hizmetlerinde yabancı uyruklu işçi çalıştırılan aileler hakkında inceleme yapacağını açıklayan SGK Kurumu, bazı ailelerin çalıştırdıkları yabancı vatandaşlar için eksik prim yatırıldığını tespit ettiklerini açıkladı. Bakanlık, yoğun talep nedeniyle yabancı dadıların yasal çalışabilmeleri için geçtiğimiz yılın ortasında “Asgari ücretin 1.5 katı prim ödeme yükümlülüğü kuralını kaldırmış hem çalışma izinlerinin alınmasında kolaylık sağlamış hem de Türk bakıcılar gibi asgari ücret düzeyine indirmişti buna rağmen bazı ailelerin hileyle daha az göstererek çok daha düşük ödeme yaptığı anlaşıldı.

SGK yönetimi tespit ettikleri işverenlerin ve dadılarının isimlerinin ve adres bilgilerinin listelendiği ve Nisan ayı itibariyle konuyla ilgili ceza işlemlerinin başlatılacağını belirtti. SGK Başkanı Fatih Acar adreslerin, isimlerin , belli olduğunu yerinde tespit yapacaklarını ve bunun neticesinde işverenlerin eksik ödedikleri primleri faiziyle ödeyeceklerini ve çalıştırdıkları her bir kadın bakıcı başına çok yüksek cezalara maruz kalacaklarını vurguladı.

Hasta, yaşlı, bebek bakımı gibi ev hizmetlerinde çalışacak Türk işçi bulunamayınca binlerce yabancı, Türk ailelerin mağdur olmamaları için çalışma izinlerini kolaylıkla alabilmişti. İşverenlerin en az asgari ücret üzerinden 300 TL pirim ödemesi gerekirken, çalıştırdıkları yabancı vatandaşları 15 gün çalışıp 15 gün misafir göstererek 180 TL prim ödedikleri anlaşıldı.

SGK yaptığı diğer bir açıklamada kaçak çalıştığı tespit edilen 2 bin 700  yabancıya yaklaşık olarak 20 milyon ceza kesildiğini hatırlatarak , yapılacak denetimler sonucunda tespit edilen her bir yabancı vatandaş için 7 bin 325 liralık idari para cezası kesileceğini öte yandan yabancı bakıcıyı da 731  lira para cezası kesilerek  çalışma izninin iptal edilip  sınır dışı edileceğini açıkladı.


Çalışma iznim iptal oldu, ikamet iznim de etkilenir mi?

Çalışma izninin süresi hizmet akdinin veya işin süresinden daha uzun olamayacağından (Yönetmelik Md.19) çalışma izinleri, izni veren kurum tarafından iptal edilmesi halinde, çalışma amaçlı ikamet tezkeresi resen iptal edilecek ve bu yabancılar hakkında ikamet izni ile ilgili umumi hükümler çerçevesinde işlem yapılacaktır.
Çalışma amaçlı ikamet tezkeresi almış olup ta çalışma izni, izni veren kurum tarafından iptal edilmesi üzerine ikamet tezkeresinin de iptaline karar verilen ancak, şahsın adresinde bulunamaması veya başvuruda bulunarak emniyet makamlarını bilgilendirmemesi sonucunda ikamet tezkeresi üzerinde iptal işlemi yapılamayan yabancıların bu tezkereyi kullanmalarının engellenmesi için “İkamet tezkeresi geçersiz kılınan yabancı” tanımıyla tahsis edilen “Ç” kodlu tahdit programı altındaki 118 suç kodu ile süreli yurda giriş yasağı kapsamına alınacaktır.


Yabancıların Vatandaşlık başvurusu için yapması gerekenler?

Vatandaşlık başvuruları  yurt içinde ikamet edilen İl Valiliğine (İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne)eğer yurt dışından başvuru yapılacak ise dış temsilciliklerimize, şahsen ya da vekaletname ile yapılır.


Evlilik yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması?

Yabancıların evlilik yoluyla Türk Vatandaşlığına başvurabilmeleri için bir Türk Vatandaşıyla en az 3 yıldır evli olması ve bu evliliğin devam ediyor olması ,en az 6 aylık ileriye dönük ikamet Tezkeresi bulunması aranan  şartlardır. Buna ek olarak evli çiftlerde Aile birliği içinde yaşama, Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama ve Milli güvenlik kamu ve düzeni bakımından  engel teşkil edecek bir hali bulunmama şartları aranmaktadır.

Not:Türk Vatandaşlığına başvuru yapan yabancılar 5 yıl içerisinde en fazla 6 ay yurtdışına çıkabilir. Bu durum Türk vatandaşı ile evli olanlar için geçerli değildir.


Vize ihlali durumunda Türkiye’ye tekrar ne zaman giriş yapılır?

Bu süre 3 er aylık dönemler halinde hesaplanır ihlal edilen süre kadar giriş yasağı uygulanır; ne zaman giriş yapabilecekleri imza karşılığında tebliğ edilmektedir. Giriş yasağıyla birlikte uygulanan para cezasını ödemeyen yabancılara 5 yıl süreli giriş yasağı uygulanmaktadır. Vize süresini ihlal eden yabancılardan herhangi bir suça karışmayan ve haklarında adli veya idari işlem yapılmadan önce  kendileri gelerek Yabancı Şube Müdürlüğü’ne müracaat etmeleri durumunda ve  para cezalarını ödemeleri halinde çıkış yasağı uygulanmamakta olup ikamet tezkeresi verilerek kendi imkanları dahilinde  Türkiye’den ayrılmaları istenmektedir. Eğer bu şekilde müracaat yapıldıysa   da ülkeye giriş yasağı da uygulanmamaktadır.


İzinsiz çalıştığım tespit edilirse nasıl bir işlem yapılır?

Kaçak çalışılması halinde, durum bir tutanakla tespit edilerek, yabancı ve yabancıyı çalıştıran işveren veya işveren vekillerine Kanunun 21 nci maddesinde öngörülen para cezalarının uygulanması için söz konusu tutanağın bir örneği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüklerine gönderilmektedir. Kaçak çalışan yabancıya 7201 Sayılı Tebligat Kanununun 25 nci maddesine göre yurtdışında da tebligat yapılabileceğinden şahsın yurtdışındaki adreslerinin de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüklerine gönderilen tutanakta yer alması gerekmektedir. Denetlemeler sırasında kaçak çalıştığı belirlenen yabancıların Türkiye’ye girişi, pasaport, vize ve ikamet izni konuları tetkik edilerek, durumları yasal olmayanların sınırdışı işlemleri yapılmaktadır. Sınır dışı edilecek yabancılara ilişkin olarak, para cezasının ödenmemesi durumunda, cezanın ülkeye girişte tahsil edilebilmesi ve ödeme yapılmadan yabancıların ülkemize alınmamaları amacıyla, yabancılar “Ç” kodlu tahdit programı kapsamına alınmaktadır.


Yabancı çalışma izinlerini denetleme görevi kime verilmiştir?

“Kanun ve Yönetmelikte yabancılara ve yabancıları çalıştıran işverenlere atfedilmiş yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği, Bakanlık iş müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Müfettişleri tarafından, yürürlükteki İş Kanununun, Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi başlıklı bölümünde yer alan hükümlerine göre denetlenir. Ayrıca, genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanları, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim ve incelemeler sırasında, yabancı çalıştıran işverenlerle yabancıların Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini de denetler.


Dil Seçimi